ميرزا محمد حيدر دوغلات

324

تاريخ رشيدى ( فارسي )

پادشاه در خراسان ديرماند و خبرها به انواع مىآمد و راه‌ها از جهت قطاع الطريق هزاره مسدود شد . سابقا در ذكر تعداد فرزندان يونس خان مذكور شده است كه يونس خان را پنج دختر بود و دو پسر ، اما سه دختر ، « 1 » مهرنگار خانيم كه مذكور شد كه اين زمان در كابل بود ، به شاه‌بيگم همراه از سمرقند آمده بود ؛ ديگر قوتلوق نگار خانيم و والدهء پادشاه كه پيش از شاه‌بيگم و خانيم و پدرم به كابل ، وفات كرده بود ؛ ديگر والده بنده است كه در زمان امانى تاشكند وفات يافته بود كه ذكر آن گذشته است . اين سه دختر يونس خان از ايسان دولت بيگم شدند . سلطان محمود خان و سلطان احمد خان و سلطان نگار خانيم كه حرم سلطان محمود پسر ميرزا سلطان ابوسعيد است و مادر ميرزا خان و دولت سلطان خانيم كه والدهء تيمور سلطان ابن شاهى بيگ خان است كه ذكر اين جمله از پيش آمده است ، اين هر چهار از شاه بيگم مذكور شدند . مقصود آنكه شاه بيگم ، بابر پادشاه را و اين كمينه را مادر كلان سببى مىشود و ميرزا خان را مادر كلان زاينده . از آن زمان كه پادشاه از شكست خانان بر طرف كوهستان حصار برآمد ، ميرزا خان در آن كوهستان با پادشاه ملحق شده بود ، الى غايت همراه بود . پادشاه به نظر فرزندى او را منظور مىداشت ، چون پدر او با پدر و مادر با مادر پادشاه يك زايده بودند كه مشروح شده است . از جهت قلت استطاعت ، از پادشاه در آن سفر ، در ملازمت مادر كلان كه شاه‌بيگم باشد مانده بود . 113 چون اخبار بر انواع در ميان زمستان از پادشاه و ميرزايان خراسان رسيدن گرفت ، مهر مادرى در دل شاه‌بيگم اشتعال يافت و در صدد آن شد كه چون پادشاه در خراسان به دست ميرزايان ( 135 پ ) خراسان درآمد به علت آنكه ميان سلطان حسين ميرزا و سلطان ابو سعيد ميرزا عداوت‌ها بوده و خون‌ها ريخته شد ، پادشاه از دست ايشان رهايى نخواهد يافت . مع هذا موافق اين نيز اخبار اراجيف مىآمد [ و به نظر مىرسيد ] « 2 » وقت آن است كه ميرزا خان را به جاى پادشاه ، پادشاه سازند .

--> ( 1 ) . نگ : + كه از ايسان دولت بيگم داشت . ( 2 ) . نب : - و به نظر مىرسيد .